Voorbeelden uit de praktijk

Licht in de MDV

Een belangrijke verbetering in MDV 8.1. is de verfijning van de systematiek voor het meten van hoe energiezuinig de kunstverlichting in een stal is.

Licht is nodig voor het prettig en veilig kunnen uitvoeren van werkzaamheden in stallen en voor het functioneren van de dieren die in stallen gehouden worden. In de Maatlat Duurzame Veehouderij (MDV) wordt het toepassen van energiezuinige kunstverlichting met punten gewaardeerd in de Energiemaatlat.

In MDV 7.1 werden per type energiezuinige kunstverlichting verschillende puntenaantallen toegekend. Door de snel toenemende –en steeds doorgaande– ontwikkelingen op het gebied van kunstverlichting was het noodzakelijk om tot een ander objectief meetsysteem te komen. Voor de herziening van MDV 8.1 gaven het Ministerie van EZ en SMK daarom opdracht aan Wageningen UR (WUR) om een onderzoek te doen naar de mogelijkheden. WUR deed een inventarisatie bij een aantal leveranciers van stalverlichting en fabrikanten van lampen en kwam met een advies voor een puntensystematiek en een borgingsmethode. Het advies werd overgenomen in de criteria van MDV 8.1.

Waardering typen kunstverlichting
Voor een goed inzicht was eerst een inventarisatie noodzakelijk van de typen kunstverlichting die in stallen worden toegepast en de belangrijkste duurzaamheidseigenschappen ervan. Uit Tabel 1 blijkt de zeer grote verscheidenheid aan lamptypen die worden toegepast in stallen.

Die grote diversiteit van lampen en de verschillende ontwikkelingen van de energiezuinigheid tussen verlichtingstypen bemoeilijken een goede waardering van de energiezuinigheid door middel van een indeling in verlichtingstypen. Daarom deed WUR de aanbeveling om in MDV 8.1 de waardering te definiëren door middel van een Lumen/Watt-verhouding van de gehele verlichtingsinstallatie. Het gaat dan om het geheel van de lamp, het armatuur en het voorschakelapparaat. Daarbij werd een klasse-indeling gedefinieerd voor de hoofdverlichting:

  • Zuinig 50-80 Lumen/Watt
  • Zeer zuinig >80 Lumen/Watt

Borging
Een verdere belangrijke wijziging in MDV 8.1 is dat de borging van het verlichtingssysteem wordt gebaseerd op een licht-/installatieplan. In dat plan moeten de Wattages- en Lumen-outputs van het verlichtingssysteem en de gerealiseerde verlichtingssterktes op vloerniveau worden weergegeven (Tabel 2). Hierbij gelden de volgende uitgangspunten:

  • er wordt niet gerekend met reflecties van licht door bijvoorbeeld wanden, vloeren en dakvlakken
  • er wordt gerekend met het te behalen Lux-niveau op vloerhoogte. Omdat het oog van de dieren zich boven het vloerniveau bevindt (waar de verlichtingssterkte in Lux groter is dan op vloerniveau) zal het verlichtingssysteem een hogere verlichtingssterkte realiseren dan berekend. Dit geeft compensatie voor vervuiling van armaturen die in de loop van de tijd optreedt
  • er gelden eisen voor de gelijkmatigheid van de verlichting

Terug naar overzicht